مىتوان به تعداد تقريبى آثارش وقوف يافت . بزرگان دانش ابو على سينا را شهريار پزشكان ناميده‌اند و بر اين باور بوده‌اند كه پس از ارسطو در فلسفه هيچ دانشورى به مقام شامخ وى نرسيده است . او در بخارا يكى از شهرهاى باختريان نشو و نما يافته ، و باكتريان در چهار پنج قرن اخير خاستگاه و پرورشگاه دانشمندان بسيار بوده است . وى در قرن يازدهم ميلادى پا به دنيا نهاده و آورده‌اند همچنان كه در طول عمر پيوسته به دانش اندوزى و تصنيف و تأليف اشتغال داشته همواره به تنگدستى و تنگناهاى زندگى گرفتار بوده است ، و چون اين دانشى مرد نامى با وجود همه محروميتها و ناكاميها همواره خود را خرسند و بىنياز مىداشته و به راه رياضت كشان و آزادگان و وارستگان مىرفته وى را الفقره لقب داده‌اند كه هم به معنى تنگدست و بىنوا و هم به مفهوم مستغرق در افتخار و سربلندى است . پس از دانشمندان فوق الذكر نامورترين مؤلفان و مصنفان ايران در رشتهء رياضى مأمون ، يعقوب بن اسحق كندى در علم هندسه و علم الحركات ، آپولونيوس پرغامس و ايرن « 1 » در علم مناظر و مرايا ، ابو حسان در دانش اندازه گيرى ارتفاع خورشيد و تعيين اوقات ؛ عمر صوفى در دانش رياضى ؛ ابو الوفا و على قوشچى در علم موسيقى فارابى و ابو زيد ، و در ترسيم مناظر آن چنان كه ديده مىشود ابن هيثم ، معروفند ، همچنين در رشتهء جغرافيا ابو الفدا و يعقوب حموى ، در علم منطق يوسف منصور و ابو قصر ؛ در رشتهء تاريخ محمد بلخى معروف به مير خواند ، و مورّخ ديگرى موسوم به خواند مير و فردوسى طوسى ؛ و در علم نجوم ابو معشر و يعقوب قيصرى و يعقوب الكندى كه ما اروپاييان او را الكندوس مىناميم ، و وى را يكى از بزرگ‌ترين دانشمندان مشرق زمين مىشناسيم ، شهرت دارند . وى چون در اخترشناسى و تنجيم متبحر بوده و تصنيفات زياد داشته گروهى از مردمان زود باور و كم مايه كه به كنه دانش وى راه نمىيافته‌اند وى را به جادوگرى متهم كرده‌اند امّا جبير در اين كار يعنى سحر و جادوگرى ميان ايرانيان شهرت داشته است . ميان دانايان علم پزشكى و فلسفه فارابى كه در قرن چهارم مىزيسته از شهرت و امتياز خاصّ برخوردار است ، و او را مىتوان همرديف جالينوس و ارسطو به

--> ( 1 ) - در ميان مصنفان ايران و عرب كسى بدين نام شناخته نيست ، و شايد اشارهء شاردن به ابو العباس صاحب احمد بن محمد بن عماد بن على معروف به ابن هيثم باشد كه در سال 815 قمرى درگذشته است .